Oproep aan alle mensen die rechtvaardigheid willen om een eind te maken aan de doodstraf in Iran

Bloedigste mei maand in Iran in de afgelopen jaren, met 159 executies, waaronder vier vrouwen en twee minderjarigen.
Sinds augustus 2024 zijn minstens 1212 gevangenen geëxecuteerd – een record van wreedheid en meedogenloosheid dat de afgelopen drie decennia ongeëvenaard is.

‘Wees een lamp of een reddingsboot of een ladder. Help mensen die je nodig hebben “
– Rumi,

29 mei 2025 – Twee Iraanse intellectuelen zijn na schijnprocessen ter dood veroordeeld, waarin elke vorm van rechtvaardigheid werd vertrapt. Hun namen mogen niet verloren gaan in stilte – hun levens moeten worden gered. , maar nú handelen, voordat het te laat is.

Payman Farahavar is een 35-jarige dichter, schrijver en burgerrechtenactivist. Hij werd in 2023 gearresteerd tijdens een golf van gewelddadige acties om mensen de vrijheid van meningsuiting te ontnemen. Hij genoot bekendheid vanwege zijn literaire werk en vreedzame optreden, maar werd niettemin op vage gronden aangeklaagd, terwijl hij louter schreef over milieuzaken en ter verdediging van mensenrechten. Payman mocht zich niet laten bijstaan door een onafhankelijke advocaat en werd in een besloten proces berecht en in 2024 door een revolutionaire rechtbank ter dood veroordeeld. Zijn zaak is een voorbeeld van hoe vreedzaam protest in Iran een misdadig vergrijp is geworden.

Ehsan Faridi is een 22-jarig student techniek aan de Universiteit van Tabriz. Hij werd op 18 juni 2024 gearresteerd na een oproep om zich te melden bij het kantoor van een speciale aanklager die zogenoemde ‘nationale veiligheidszaken’ behandelt. Eerder had hij bijna een maand vastgezeten, waarna hij op borgtocht was vrijgelaten. In februari 2025 werd hij door afdeling 3 van het revolutionaire gerechtshof in Tabriz ter dood veroordeeld wegens ‘verderf zaaien op aarde’, een brede en ambigue beschuldiging die vaak aangewend wordt tegen mensenrechtenactivisten en tegenstanders. Ehsan zit op dit moment vast in de Centrale Gevangenis in Tabriz en is in afwachting van het resultaat van het beroep dat hij heeft aangetekend bij het Hooggerechtshof.

Beide zaken zijn terug te voeren op het stelstelmatig inzetten van de doodstraf om dissidente geluiden tot zwijgen te brengen en de Iraanse jongeren te intimideren. Het zijn geen geïsoleerde incidenten – ze maken deel uit van het alom aanwezige onderdrukkingsapparaat.

Het is de hoogste tijd om onze stem te verheffen. Hun leven hangt ervan af.

“Uitstel van recht is onthouding van recht “ Martin Luther King jr.

De onmenselijke, middeleeuwse wetten in Iran ten behoeve van repressie, dood en massaal geweld

De doodstraf is een onomkeerbare vorm van bestraffing. In een systeem waarin de wettelijke normen niet gerespecteerd worden, waarin bekentenissen die worden afgedwongen door marteling worden beschouwd als bewijs, en waarin bijstand van een advocaat niet wordt toegestaan, is de doodstraf niet een daad van gerechtigheid, maar een middel om mensen angst aan te jagen.

De rechtszaak tegen Payman werd afgedaan in een paar minuten. Er was geen onafhankelijke advocaat, geen ruimte voor een eerlijke procesvoering en in de aanklacht ontbrak het aan duidelijke gerechtelijke definities. Ehsan werd daarnaast beschuldigd van vage en ongegronde vergrijpen, zoals ‘verderf zaaien op aarde’, ‘vijandschap jegens God’ en andere beschuldigingen waarvan het regime herhaaldelijk gebruikmaakt om andersdenkende mensen en burgerrechtenactivisten uit te schakelen.

Dit soort besluiten gaan lijnrecht in tegen de internationale mensenrechtenmaatstaven en zijn zelfs in tegenspraak met de eigen wetten van het regime. De rechterlijke macht fungeert in deze omstandigheden niet langer als een schild voor het volk, maar als een wapen tegen het volk.

De terechtstelling van deze twee gevangenen betekent niet alleen het einde van twee levens. Het is een duidelijk signaal van het regime aan allen die verandering, vrijheid en rechtvaardigheid willen: ‘Als je opstaat, zul je sterven.’ Dit is de cirkel van angst die we moeten doorbreken.

“Blijf degene die … om een laaghartige wereld te verbijsteren met je vriendelijke daden.”
– Maya Angelou

Gelukkig is de wereldwijde stilte deze keer gebroken. In grootschalige campagnes in Europa – van Den Haag tot Brussel, van Luxemburg tot Genève, van Stockholm tot Londen – zijn oproepen gedaan om deze doodvonnissen onmiddellijk teniet te doen. Schrijvers, kunstenaars, academici, mensenrechtenorganisaties en zelfs politici hebben gesproken met één stem: ‘Nee tegen executie.’ Internationale campagnes op sociale media, openbare solidariteitsbetuigingen en diplomatieke druk hebben het regime in een lastig parket gebracht. In de afgelopen maanden zijn vergelijkbare zaken door publieke wereldwijde druk stopgezet of uitgesteld. Deze wereldwijde aandacht kan het verschil betekenen tussen leven en dood. Nu is het onze beurt. Elke handtekening, elke gift, elke steun aan deze oproep is een stap richting het redden van deze twee mensen. Payman en Ehsan zijn nog in leven. Ze ademen nog. En ze kunnen nog gered worden.

“Jij bent niet een, jij bent een duizendvoudige hoop. Ontsteek gewoon je lamp om hulp.”
– Rumi

Oproep om direct in actie te komen: sluit je nu bij ons aan

We nodigen je uit om je bij ons aan te sluiten op dit cruciale moment:

Geef: je financiële steun – het maakt niet uit hoeveel – kan meteen aangewend worden om via juridische wegen, de media en internationale steun hun levens te redden. Maak gebruik van de donatielink op onze website.

Geef bekendheid aan de oproep: deel deze boodschap met je vrienden, collega’s, familie en via je sociale netwerken. Elke stem telt.

Het leven wacht op ons

In een wereld waarin onverschilligheid een voedingsbodem is voor onrecht kan elke kleine daad een keerpunt vormen. Payman en Ehsan Sharifeh en duizenden intellectuelen die gerechtigheid zoeken – in de gevangenissen van het Iraanse regimewachten nu op gerechtigheid, wachten op ons.
Laat ons streven naar een dag waarop mensen niet meer ter dood worden veroordeeld vanwege hun gedachten, hun protesten of hun dromen van een betere toekomst. Dit is onze menselijke plicht.

Nu is het tijd om op te staan – voor het leven.

Giften: ING Bank: NL86INGB0004925296