25 juni 2025 – Prof. Mai Sato, Speciaal Rapporteur van de Verenigde Naties, heeft ernstige en dringende zorgen geuit over de gedwongen overplaatsing van gevangenen van de Evin-gevangenis naar de Groot-Teheran-gevangenis. Zij benadrukte in het bijzonder de zaak van Ali Younesi, een student aan de Sharif-universiteit en medaillewinnaar van de astronomie-olympiade, als voorbeeld van onmenselijke behandeling en schending van fundamentele rechten.
Younesi werd op 19 juni met geweld overgebracht vanuit afdeling 4 van de Evin-gevangenis. Sindsdien heeft zijn familie geen enkele informatie ontvangen over zijn toestand of verblijfplaats, hetgeen vrees oproept voor gedwongen verdwijning en mishandeling.
Bredere patronen van schendingen
Sato veroordeelde tevens:
- Willekeurige detenties
- Executies van activisten en journalisten
- Oneerlijke rechtszaken zonder eerlijke procesgang
Deze kwesties zijn gezamenlijk aangekaart met het VN-Feitenonderzoeksteam inzake Iran.
Ernstige omstandigheden in de Groot-Teheran-gevangenis
Tientallen politieke gevangenen zijn onder dwang overgebracht, vaak onder de volgende omstandigheden:
- Geen voorafgaande kennisgeving of toegang tot persoonlijke bezittingen
- Dreigementen door veiligheidstroepen
Overbevolking:
Cellen ontworpen voor 20 personen huisvesten nu tot 50 gevangenen. Velen slapen op de vloer, wat het risico op ziekten en lichamelijk lijden verhoogt.
Gebrek aan medische zorg en basisvoorzieningen:
- Geen toegang tot medicijnen of artsen
- Oudere en zieke gevangenen blijven zonder hulp
- Ernstige voedseltekorten leiden tot ondervoeding en honger
- Verontreinigd water en gebrek aan verkoeling verhogen gezondheidsrisico’s tijdens de zomerhitte
Oproep tot verantwoording
Mensenrechtenverdedigers en families van gevangenen houden de Iraanse gevangenisautoriteiten verantwoordelijk voor de verslechterende omstandigheden. Zij benadrukken dat gedwongen overplaatsingen, medische verwaarlozing en het onthouden van familiecontact ernstige schendingen vormen van internationale mensenrechtennormen.
