In Iran lopen talrijke politieke gevangenen acuut gevaar om te worden geëxecuteerd omdat ze zich inzetten voor democratie en mensenrechten. De internationale inspanningen om de executies te stoppen moeten massaal worden opgevoerd om het leven van de bedreigde gevangenen te redden.
De dictatuur in Teheran gaat door met brute onderdrukking van tegenstanders van het regime en mensenrechtenactivisten in het hele land. De afgelopen weken zijn verschillende politieke gevangenen geëxecuteerd. Geen van hen heeft een eerlijk proces gekregen. De doodvonnissen zijn willekeurig en onrechtmatig uitgesproken door rechtbanken van het regime, die als onderdrukkingsinstrument dienen.
Mensenrechtenexperts veroordelen de executies als staatsmoorden waarmee het regime in Teheran de vrijheidsbeweging wil uitroeien. Zij waarschuwen dat de bloedbaden waarmee het Iraanse regime in de jaren tachtig duizenden politieke gevangenen heeft vermoord, zich kunnen herhalen als de internationale gemeenschap niet onmiddellijk actie onderneemt.
Iran-expert waarschuwt voor een herhaling van de gruweldaden van het regime in Teheran
Dr. Javaid Rehman (foto) is hoogleraar internationale mensenrechten en islamitisch recht aan een universiteit in Londen en bekleedde tot medio 2024 de functie van speciaal rapporteur van de VN voor de mensenrechtensituatie in Iran. Op 31 juli nam hij via een videoverbinding deel aan een internationale conferentie in Rome over de situatie in Iran. In zijn toespraak waarschuwde hij nadrukkelijk voor een herhaling van de bloedbaden waarvan in de jaren tachtig duizenden politieke gevangenen in Iran het slachtoffer werden.
Hier volgen enkele fragmenten uit de toespraak van prof. Rehman:
“Tragisch genoeg zitten in Iran talrijke politieke gevangenen in de dodencel en staan ze op het punt te worden geëxecuteerd. Politieke gevangenen worden bovendien met geweld naar andere gevangenissen overgebracht en worden steeds vaker blootgesteld aan marteling en extreem onmenselijke detentieomstandigheden. Naast de toenemende executies, martelingen, onderdrukkingen en ontvoeringen dreigen het brute staatsapparaat en zijn agenten agressief met een herhaling van de gruweldaden die hetzelfde regime tijdens het bloedbad van 1988 heeft begaan.”
“Op 7 juli 2025 publiceerde Fars News, een Iraans staatsmedium met banden met de Revolutionaire Garde, een hoofdartikel waarin het de massamoord op duizenden politieke gevangenen in 1988 prees en deze een “succesvolle historische ervaring” noemde. Het hoofdartikel, getiteld “Waarom de executies van 1988 moeten worden herhaald”, pleit openlijk voor een herhaling van het bloedbad van 1988 onder de huidige gevangenen.”
“Het regime in Iran gebruikt de doodstraf en massale executies als instrument van onderdrukking. Het doel hiervan is om iedereen te vernietigen die zich verzet tegen de wreedheid van dit regime. In mijn gedetailleerde onderzoeksresultaten van juli 2024 heb ik mijn ontzetting uitgesproken over de willekeurige executies, de martelingen en de mishandeling van tienduizenden politieke tegenstanders van het regime sinds de oprichting van de Islamitische Republiek in 1979. Ik heb deze executies, die misdaden tegen de menselijkheid en genocide zijn, tussen 1979 en 1988 gedocumenteerd.
In mijn rapport van 2024 heb ik de internationale gemeenschap opgeroepen een internationaal onderzoeks- en verantwoordingsmechanisme in te stellen om snel, grondig en transparant strafrechtelijk onderzoek te garanderen in verband met deze misdaden tegen de menselijkheid. Dit is nu belangrijker en urgenter dan ooit. De internationale gemeenschap heeft in 1988 nagelaten actie te ondernemen. Dit mag niet opnieuw gebeuren. De verantwoordelijkheid om herhaling van deze gruweldaden te voorkomen ligt bij de Verenigde Naties en haar lidstaten.”
Dringende oproep aan de VN om politieke gevangenen in Iran te redden van executie
Op 23 juli hebben meer dan 300 prominenten uit verschillende landen, waaronder gerenommeerde juristen, rechters en Nobelprijswinnaars, de VN en alle democratische staten opgeroepen om effectieve maatregelen te nemen om de dreigende executies van politieke gevangenen in Iran te stoppen. Hun dringende oproep is met name gericht aan de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, alle bevoegde speciale VN-gezanten en de Onafhankelijke Internationale Onderzoekscommissie voor Iran (FFMI). In de oproep wordt erop gewezen dat er dit jaar minstens 650 executies in Iran bekend zijn geworden, terwijl het werkelijke aantal veel hoger ligt. Er zijn alarmerende tekenen dat het Iraanse regime van plan is om politieke gevangenen op grote schaal te vermoorden, zoals in de jaren tachtig.
