Norouz (Lente), Yalda (Winter), Mehregan (Herfst) en Tirgan (Zomer) zijn de vier oude Iraanse feesten, die de verandering van de seizoenen inluiden. Ze worden al voor meer dan drie- tot vierduizend jaar gevierd.

Mehregan valt op de 196-ste dag van het kalenderjaar, de dag waarop Mithra wordt vereerd — de god van vriendschap, liefde en genegenheid. Van de feesten worden Norouz en Yalda nog steeds gevierd, na duizenden jaren.

Deze oude vieringen verkondigen een tijdeloze boodschap. Een boodschap, niet alleen van vriendschap en hoop, maar ook van het koesteren en bestendigen van betrekkingen — met familie, met vrienden, met geliefden.

Mythologie betreffende Mithra

Mithra/Mitra was de god van de schepping van de wereld en het feest is gewijd aan de natuur en de liefde voor de Aarde. Mithra was ook het symbool van het licht en dus worden geloof, genegenheid, vriendschap en liefde ook bij de viering betrokken.

Mithra — de god van het licht en de schepping

Mithra ’s betekenis in de oude wereld was zo groot dat hij in een deel van de oude religieuze Perzische teksten (de Avesta), genaamd Mihr-Yasht, in gedichtvorm, wordt aanbeden. Hij werd opgenomen in het universum van Romeinse goden en tenslotte werd het Mithraïsme een religie in de Hellenistische en Romeinse wereld, gedurende de derde eeuw na Christus. Het werd een officiële religie in Brittannië, Germanië, Iberië en delen van de regio rondom de Donau. Wat interessant is, is dat de eerste Kerstdag dezelfde dag is, waarop Mithra werd geboren.

De volgelingen van Mithra geloofden dat hij de duisternis en het kwaad had verslagen. Hij werd uitgebeeld als de leeuw, die de stier versloeg. Mehregan is ook de dag waarop de grote held Fereydoun (, die wordt gezien als de representatie van Cyrus de Grote, 550 – 530 v.C.) het licht van Mithra gebruikte om de tirannieke koning Zahak te verslaan.

De viering van Mehregan

Als we de mythologie even laten rusten dan blijft Mehregan een belangrijk feest van de herfstequinox (de dag waarop de dag en de nacht even lang zijn), het heeft dezelfde betekenis als het oogstfeest en de dankdag voor het gewas (Thanksgiving Day in de VS).
“Mehregan wordt gezien al een teken van wederopstanding en het einde van de wereld, omdat op Mehregan alles wat groeit zijn voltooiing nadert.” Al-Biruni, 973–1048, Geleerde.

Op het feest wordt een overvloed aan symbolen met betrekking tot natuur en herstel getoond. Typisch is een purper- of wijnrood-gekleurd kleed, bedekt met bloemen in knop, die zich ontwikkelen over een lange periode in het volgende jaar. De randen van het kleed zijn versierd met gedroogde wilde marjolein. Familie en vrienden gooien zaadjes van wilde marjolein, lotus en suikerpruimen (snoep) over elkaars hoofd en drinken ruime hoeveelheden sharbat (drank van vruchten en bloemblaadjes).

Uitgestald op een tafel traditionele voorwerpen (sofreh), die in deze periode voor een ieder een element van geloof of hoop betekenen:

  • Een weegschaal, die de herfstequinox representeert, zilveren munten, voorspoed.
  • Een kopie van de Avesta wijst op de religieuze oorsprong van deze dag.
  • Een wierookbrander staat er voor wierook (-olie) en Syrische wijnruit (peganum harmala), als voorteken van een goede toekomst.
  • Het op Mehregan tentoongestelde fruit symboliseert vruchtbaarheid, welvaart en geluk — bijvoorbeeld druiven en appels.

Er worden gedichten gereciteerd, in het bijzonder uit het historische heldendicht de Shahnameh (Boek van de Koningen). Er wordt veel muziek gespeeld; de Oed, een voorloper van de luit, heel bekend in het Midden-Oosten, is sterk met Mehregan verbonden.

Historisch gezien, droeg de Koning van Perzië een statiekleed gedurende Mehregan en gaf al zijn zomerkleren weg. In de huidige tijd, pronken de mensen met nieuwe kleren ter ere van deze dag. Het is gebruikelijk zich te kleden voor de gelegenheid, waarbij de oude oogschaduw bekend als sormeh/kohl wordt gebruikt om de nieuwe kleding te completeren.

Tijdens Mehregan wordt, dat wat de oogst opbrengt, gegeten. Fruit, het beeld van overvloed, voornamelijk druiven, appels, granaatappels en ook noten, zoals pistache en amandelen. Gebraden schapenvlees wordt gegeten en vaak uitgedeeld aan de armen en behoeftigen.
Tarwe en rijst symboliseren ook overvloed. Suiker suggereert een zoete en plezierige toekomst.